Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif aromayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı birikimi çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince tonları örter. Yoğunluk dilde düşük fakat burunda yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla gösterip biter çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro ismi ve puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını yüksek taşır üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır ısı de yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.